Biblioteca de medicina tradiocional mexicana
BDMTM // FMIM // mayo //   

Flora Flora Medicinal Indígena de México // mayo

[ Información general ] [ Nombres en lengua indígena ] [ Nombres en español ] [ Nombres botánicos ]

[ Créditos ]  
 

FLORA MEDICINAL MAYO DE LA REGIÓN DE AHOME, SINALOA

JUYAM JABETA JIJITOME MAYO YOREMATA ANEPO UMU AHUMEMPO, SINAROAPO


Yetehowo, Cuatante
./plantas/mimosasp.jpg
Mimosa sp.

Yetehowo

Juya au güigüike entok güichakame, bat'te senu metro ameliata yoyotu; un'na ili finom sag'guak, jú'pa sagua ten'nam tem che ilichim anaim builguako emórim pap'pap'tia; ju segua ili mota lila ten'na te che ilitchi. Sume guasuktiriak yoyotu canalim jijibateguapo mayuachi, guasampo' umu buiam e'etguapo toij'guateko, kagüimpo gokim'meu. Agosto-septiembre mecham'met sesegua. Juya sebepo jipugua.

Jak benakusu teigua itóm nasuk. Bachó'kompo, San Mikelpo, Juan José Ríopo, Ahumempo, Lagunampo.

Jitasu ai jijitogua. Kara koché'teko uka naguata entok juyata mutekata betuk a orenake.

Jitasu a jojoa entok jachisu au nanatia ju kokoa. Kara kon'na jitá kokoata jipúreteko o kia kaa kot peena.

Cuatante

Arbusto rastrado con espinas, como de 1.5 m de alto. Hojas muy finitas, parecidas a las del mezquite pero más chiquitas y cuando se tientan se cierran. La flor como una motita lila. De fruta da unos ejotes tableaditos, chiquitos. La semilla se parece a la del mezquite pero más pequeña. Crece todo el año a la orilla de los canales de riego, los cercos, en las tierras de cultivo si se le deja, a pie de cerros. Florea en agosto-septiembre. Se le considera fría.

Localización geográfica regional. Bachoco, San Miguel, Juan José Río, Ahome y Las Lagunas.

Uso medicinal. Para cuando no se puede dormir se pone la raíz o unas ramas bajo la almohada.

Causas y síntomas de la enfermedad. No se puede dormir por alguna enfermedad o simplemente no hay sueño.