Biblioteca de medicina tradiocional mexicana
BDMTM // FMIM // popoloca //   

Flora Flora Medicinal Indígena de México // popoloca

[ Información general ] [ Nombres en lengua indígena ] [ Nombres en español ] [ Nombres botánicos ]

[ Créditos ]  
 

FLORA MEDICINAL POPOLOCA DE SAN MARCOS TLACOYALCO Y SAN JUAN ATZINGO, PUEBLA



Ntaxinithjao, Órgano
./plantas/stenocereusmarginatus.jpg
Stenocereus marginatus (DC.) A. Berger et Buxbeaum

Ntaxinithjao

Nta ji'ii jangui nta nía a noo m, chunda ncha'a ko j-inninta, tsjo'e játse tsjo, xhutsjo kunithja nínxi, ku nchía thuchjeenda kunithjao noónxi. Kayoí rajna juannta ji'i.

Chjeanxí kaxhein jii nunde. Ndo Juan Chasen Ndanchii.

Kaxhein rrugunda xhuan. Chru'a tsjuana: Ndauchjee ntaji'í dengaa tse'e na ko ri'o xhunchri dinga chreena panduénxi ónchaon tjina. Ko iti'a.

Chin jni tsje: Xhuthe ndachjen ka kun cm. en ná liitro jínda ko dií nda xha nda.

Kaxheinxi ko kexhein tunu'eni. Are chru'a tsjuana: Tii tse'ena.

Chijni tsjen: Ixin ná xhaon na kjeen chi jii.

Órgano

Arbusto de 3 a 4 m, tronco (tallo) tubular, con espinas a lo largo. Sin hojas. La flor es roja y florece en Semana Santa, da tuna en abril. Dondequiera nace.

Localización geográfica regional. San Juan Atzingo.

Uso medicinal. Cuando no pueden obrar (V. estreñimiento): la carne del órgano se pone en el estomago y en la parte de atrás con un poquito de jabón oro, se amarra y al otro día ya pueden obrar sin dolor. Diabetes: se hierve la carne de un trozo de 20 cm en 1 litro de agua y se toma como agua de tiempo.

Causas y síntomas de la enfermedad. Cuando no pueden obrar: duele el estómago. Diabetes: por algún susto la sangre se vuelve agua.