![]() |
|
![]() |
BDMTM // FMIM // popoloca // |
Flora Medicinal Indígena de México //
popoloca
[ Información general ] [ Nombres en lengua indígena ] [ Nombres en español ] [ Nombres botánicos ] FLORA MEDICINAL POPOLOCA DE SAN MARCOS TLACOYALCO Y SAN JUAN ATZINGO, PUEBLA
Ntanache, Nanche
Malpighia galeottiana Juss.
Ntanache Nta ji'i dangui nta noo m, kee nda chunda ncha'a nchinchi (xhaa kuxha), Tsjo'enta moradachja ko súji xhajní tsjo. Xho tsjo kuní thjao inkjaúnxi ko kuníthjao yatúxi, thuchja játse ji tsje'e tho. Kaí súji xhajnini tho, chrijin tho kunitjao jnínxi. Chjeanxi Kaxhcin jii nunde. Ndo Juan Chasen Ndanchiin. Kaxhein rrugunda xhuan. Chi tii ga'a nta: Xhuthe na rramachjan nuo kan cm. koníxin ná liitro jinda, xhúthenda lu xhúthe nda dixe'enda ná chichjan nda. Ko timee nchoe di'ina nda ko ta tí dengathje ti chi ji'i. Ke'e tu enxi ko kaxhain tunu'eni. Chiji'i: Are seetsinda'a na ko sadinche'e na xha ko ixin tsíndana ndaki mexínxi tsénxina chitiiga'anta. Ko kai are dachrjena nduyo chjee tse'e na ki mexinxi tse'xi chiji'i. A nto ndachro si tsjuana nanaon ko thji'a ndúja ixin anto tii tse'e na. Inaa jichrúnga. Are thjina ditsjuana ko thjina xha xerre rua me disentería kí ko are tsjuana jnina mee disentería sua. Nanche Árbol de 4 m. Hojas con espinas chiquititas (como pelusa). Flor morada, trascendente (olorosa), florece de junio a julio. Frutos rojos con bolitas, trascendentes, fructifica de agosto a septiembre. Localización geográfica regional. San Juan Atzingo. Uso medicinal. Disentería: se hierve una rama de 40 cm en 1 litro de agua se deja en la lumbre hasta que quede un pocillo, se toma una taza en ayunas hasta que pare la disentería (sane). Causas y síntomas de la enfermedad. Disentería (V. diarrea): cuando duran cuatro días sin bañarse por andar trabajando y se bañan con agua fría, les da disentería o cuando salen muy temprano a trabajar les da frío y por eso les da disentería. Les dan ganas de ir al baño muchas veces y les duele el estómago. Otros datos. Cuando van al baño y hacen como moco blanco es disentería de frío y cuando hacen sangre es disentería de calor. |
|
|
Biblioteca digital con fines de investigación y divulgación. No tiene la intención de ofrecer prescripciones médicas. El uso que se dé a la información contenida en este sitio es responsabilidad estricta del lector. Los conocimientos y la información original de esta publicación son de origen y creación colectiva, sus poseedores y recreadores son los pueblos indígenas de México, por lo que deben seguir siendo colectivos y, en consecuencia, está prohibida toda apropiación privada. 2009 © D.R. Biblioteca Digital de la Medicina Tradicional Mexicana. Hecho en México www.velvet.unam.mx |
|
![]() | |