Biblioteca de medicina tradiocional mexicana
BDMTM // FMIM // popoloca //   

Flora Flora Medicinal Indígena de México // popoloca

[ Información general ] [ Nombres en lengua indígena ] [ Nombres en español ] [ Nombres botánicos ]

[ Créditos ]  
 

FLORA MEDICINAL POPOLOCA DE SAN MARCOS TLACOYALCO Y SAN JUAN ATZINGO, PUEBLA



Ntamantekoso, Mantecoso
./plantas/cercidiumpraecox.jpg
Cercidium praecox (Ruiz et Pavón) Harms.

Ntamantekoso

Nta ji'i dangui jni m ko ji'eto nta. Yaa nta ncha'a ko rameenta kai chunda kancha'a; kee nta nchinchika, tsjo'e nta sinne nta ko xho tsjo kuníthjao, thuenta xhaa tholóchja jitsje'e thoyua morado thie ndanteso, duan konithjao yoonxi o konínxi. Dangui nguixi nunde'e.

Chjeanxi nunde. Ndo Juan Chase Ndanchín.

Kaxheinxi rrugunda xhuan. Tíi ndatsjo: Xhuthe ná raanide tsjo mantekoso, noo ó na'o tsjo'e achronajni, ná tsjo'e kuajilote ko ná ñaonchjekaxharo. Suji'a ti tií ndatsjo de'e yóto tsjo ko nchi jinda ko xhee ndatsjo ni ndí'a a ná ncha'o, are thjéxi nanoáji'i na mee dejanthe rio chjonchjan thjao chjon.

Onda tu'e, ko kaxhein tunu'en. Tii ndatsjo: Are tsíndana nda mee dixi'inda ndatsjo ó kaxheneno ko atho tii.

Mantecoso

Árbol de 8 m, tallo grueso, espinoso, ramas con espinas. Hojas chiquitas. La flor es amarilla y se da en febrero. Los frutos son bolitas, verde-morado-gris, se dan de febrero a marzo. Crece dondequiera.

Localización geográfica regional. San Juan Atzingo.

Uso medicinal. Dolor de oídos: se hierve un puñito de flor de mantecoso, cuatro o cinco flores de sábila, una flor de cuajilote y un cucuyo de izote. Si es muy fuerte el dolor se ponen dos flores de piocha en un cuarto de litro de agua y se lava el oído tres veces al día, después de cada lavada se pone un tapón con un algodón húmedo.

Causas y síntomas de la enfermedad. Dolor de oídos: a veces al bañarse entra agua al oído o alguna basura y duele mucho.