![]() |
|
![]() |
BDMTM // FMIM // seri // |
Flora Medicinal Indígena de México //
seri
[ Información general ] [ Nombres en lengua indígena ] [ Nombres en español ] [ Nombres botánicos ] FLORA MEDICINAL SERI DE SONORA
Mojeppe, Cardón
Pachycereus pringlei Britton et Rose
Mojeppe Hant ihiti cap tiix caacoj ihaa xpanams yail coil haxcoimaixajo hmaa, mojeepe immis xo hipiix cösoplojo ihaa, isooj ancoom ipxassi cah cmaanim haxmixquijo, moos miccat paonal haximiso coi miih. Icos quih haxcacöla cah cmaanim, hamosclo ptiyaat tap hant iicp ac iqui miyaat. Icozlajc iizax quih t'haa maax ihiyoz oxquisoj haxcooxpo haxihasio. Quipi cah iti miij, Hant yail ihat iizax cap t'haa maax imam quih haxtocnijox sahmees itmiis icos quih haxtoxpox hant zo cmiij, aan ac taax ipyassi haxcoimeelo ahaxcoatöjo, haxihassio quipi hmaa, iis heecto haxcooplo an oo moii. Hizaax cmis hizquih mizj taa maax itqueeptx oiitoj ihaa. Hehyeen xah hast ixaai xah tiix ah iti rnoocop. Mojeppe xah, seaacotopl xah, xomxeziz taax quicoot miip, hnat castancoj cah an oo mooyolca. Hant iti yaacp coom. Socaaix xah, Tahejcö xah, Hahöj itcooj xah, Haxöl ihom, Saps, Ziipöx iifa xah. Ziix icoihüpe quih coi haa ac. Hanxö iicjoj quisooj ancoom an oo cahjoj quih taax cahipiit ihaa, hizaax ocöpahpaata spassi haa icloj coi haax quih cöpahinim taa halx toox payaaxitax cmaax hizaa ocöspah haha. Quihaait cap imipla quih ocöspahtax ixaai ictim quih haax quih cöpaahinim popaaztoj sahmees ccapxl iix quiipoinim taax spassi ha hant iifi tintica coisiitaiha. Poquiipix cmax spaacatx haha. Hizaax ccacat ihaa. Ziix quih iti cötpaacta coi caá mooquepe ac. Ziix quih inqueepe isooj quüj iti cahca xah. Cmique ihaait cap cmipla quih taax hamatj yaxi quih coi macctim ihaa, iteen ac moos haxcmotijo, issaxmahalim, ittoj maij. Icamooque hipiix ziix coatojo quih anxo coi paahit ac taax icmoo taa hizaax ipaacta haa. Cardón Es un palo grande de color verde bajito, parecido al sahuaro pero más grande y grueso, por dentro está lleno de una pulpa como gelatina, amarga y de color miel, tiene muchas espinas largas, de color cenizo, que forman caminos de arriba a hacia abajo. En el mes de junio da una flor grande y blanca con aroma bonito. En el mes de agosto tiene un fruto redondo, del tamaño de una naranja, con muchas espinas blancas, por dentro está lleno de una pulpa morada de sabor dulce y olor agradable, tiene muchas semillas chiquitas y negras como las pitahayas, es muy sabroso y a casi toda la gente le gusta comérselo. Crece en el monte, en los cerros, junto con sahuaros, choyas y ocotillos, en terrenos pedregosos. Localización geográfica regional. Punta Chueca, Isla del Tiburón, Kino, Desemboque, Los Dos Amigos, Las Víboras. Uso medicinal. Para golpes internos la pulpa se reposa en agua y se toma como agua de uso. Para curar el diabetes, se cuece un pedazo de raíz en una taza de agua y se le pone jugo de limón. Se toma todos los días en las mañanas hasta estar bien. Es muy amargo. Causas y síntomas de la enfermedad. Con la diabetes a la gente le da mucha sed, se le seca la boca, se asusta mucho, se marea. Esta enfermedad pega por tomar mucha soda y comer mucho dulce. |
|
|
Biblioteca digital con fines de investigación y divulgación. No tiene la intención de ofrecer prescripciones médicas. El uso que se dé a la información contenida en este sitio es responsabilidad estricta del lector. Los conocimientos y la información original de esta publicación son de origen y creación colectiva, sus poseedores y recreadores son los pueblos indígenas de México, por lo que deben seguir siendo colectivos y, en consecuencia, está prohibida toda apropiación privada. 2009 © D.R. Biblioteca Digital de la Medicina Tradicional Mexicana. Hecho en México www.velvet.unam.mx |
|
![]() | |