Biblioteca de medicina tradiocional mexicana
BDMTM // FMIM // seri //   

Flora Flora Medicinal Indígena de México // seri

[ Información general ] [ Nombres en lengua indígena ] [ Nombres en español ] [ Nombres botánicos ]

[ Créditos ]  
 

FLORA MEDICINAL SERI DE SONORA

CONCA'AC QUIH ZIIX ICOIHIPE HEHE IYAAT OAANLOJ COI


Hasahcapöj, Sina
./plantas/lophocereusschottii(engelm).jpg
Lophocereus schottii (Engelm.) Briitton et Rosse

Hasahcapöj

Inloj iti quiiticol coi taax cacöla iha, itcooj quih tiix an oo mootax hapx quiyaataj iha. Xpanams yail coil haxcoi maixajo ihmaa, yaaoloj quih moos iti miih, iyaataj haa coi taax inaa quiitaplima isxaapcoj quih tompaaho hoo. Icos haxcoopolo hazoj caanoj imistaj quiti moxaalca yaooloj iyaataj tintica. lis haxtocnijo haxcoihmeelo quiiti imiij sahmescapxl tax haxmayaxi moos coatöj ihaa, hizaax ocötpaacta Conca'ac coi miizj taamax ímntoj, iqueetmoj nzaax caap t hamaax ihmaa. Icoozim quih t'haamax yapotx haxcoxpo caah iti miij. Haas xah, cossi xah, xaasj taax quicoot taapx moocöp, hantcaiitic xah, hastancoj cah iti miiticol.

Hant iti yaacp coom. Soccaix xah, Haxöl ihom xah, Ziipöxl iifa xah, Saps, Tahejcö quiij moos iti moocöp.

Ziix icoihiipe quih coi haa ac. Inail ipxaasi quih tpacloj haax caapl quih itainim maax hantfima tapie maax impassi, hizaax ziix quisax quiitoj caiij xah, imaixaj quih taax ocoipaah ihaa. Ziix quih iti cotpaacta coi caá mooquepe ac.

Ziix quih inqueepe isooj quiij iti cahca xah. Xiica quistox hatooj ihaij quih iti comj tax iliitcoj quimailajc ihaa taax haiitah haha ha, coi hiixt ac an oo coititai maa hanxö tatiiepan miizj paataa ziix hapaahit zi iti cötaamj maa hizaax oaah ihaa.

Sina

Son unos palos grandes, de un mismo lugar salen seis u ocho brazos, son de color verde bajito y están divididos en gajos, las puntas se las tapa una barba negra. Tiene espinas negras que parecen estrellitas, en los lomos de los gajos. Da un fruto redondito de color rosita, es del tamaño de un limón y con sabor dulce, la gente se lo come en el mes de junio. En tiempo de calor hecha una flor blanca. Crece junto con mezquite, choyas, sahuaro, en suelos arenosos y pedregosos.

Localización geográfica regional. Punta Chueca, Desemboque, Las Víboras, Los Dos Amigos, Isla del Tiburón.

Uso medicinal. La pulpa se reposa en agua fría y la toman todas las mañanas las personas que se marean, se atarantan.

Causas y síntomas de la enfermedad. Las personas que les pegan tarantas están débiles de la cabeza, porque desde chicos han trabajado mucho y no comen bien (V. anemia).