Biblioteca de medicina tradiocional mexicana
BDMTM // FMIM // zapoteco //   

Flora Flora Medicinal Indígena de México // zapoteco

[ Información general ] [ Nombres en lengua indígena ] [ Nombres en español ] [ Nombres botánicos ]

[ Créditos ]  
 

FLORA MEDICINAL, ZAPOTECA DE SANTIAGO JALAHUI, OAXACA



Bandaaga aguacate, Hoja de aguacate
./plantas/perseaamericanamiller_3.jpg

Bandaaga aguacate

Yaga ri rinizinii shopa metu dee nazoo, caá bandaga shtini nxhooca ne naverdecani, no tiro runanicani, hora riutucani rundacani shtale aguacate; caá yee shtii cani naa huinica ne naverdeca, caá cuaana shtini nani xhaca, Pruquibacobuani la ca huerto ne noo tiro lo caá cafetal.

Ca guixhii raa rindaninican. Arroyo Eopete, Guiigs bixhiña, Jalahui, La Hermita, La Nopalera, Nuevo San Antonio, Paso del Águila, San Jacinto Yaveloxi, San Jorge, San Juan del rio, Santa Cecilia, Chona guigu ne Yogope.

Shi para riquiiñeni Para caá goolpe, rundaui ca bandaga slitiini casi teé, ne rudicabeni; chona tiro chona hubixha.

Shi pur ne shi modu rihuni ndahuaraari. Caá golpe pue accidente, pur tii ulonia ti mani ti plata o par ti biaba tubi, ra riuba raca moradu, ne ribii ni ne riubani shtale

Shti datu. Caá bandaga shtiini, shtale bini rugooni la bezaa o shti ndaroo.

Hoja de aguacate

Árbol como de 6 m de alto, o más. Sus hojas son algo grandes de color verde claro, a veces brillan, cuando se machacan huelen mucho a aguacate. Las flores son chiquitas y de color verde. Sus frutos son muy sabrosos. Se planta en los huertos y a veces en los cafetales.

Localización geográfica regional. Arroyo Copete, Arroyo Venado, Jalahui, La Ermita, La Nopalera, Nuevo San Antonio, Paso del Águila, San Jacinto Yaveloxi, San Jorge, San Juan del Río, Santa Cecilia, Tres Arroyos y Yogope.

Uso medicinal. Para los golpes: se hierven las hojas y se da en forma de té tres veces diario por tres días.

Causas y síntomas de la enfermedad. Los golpes vienen por accidentes, por patadas de animales, peleas o por caídas; la parte golpeada se pone morada, se inflama y duele mucho.

Otros datos. Las hojas de aguacate mucha gente las echa a los frijoles o a otros guisados para condimentarlos.