Apio ::: BIBLIOTECA :::
Biblioteca de medicina tradiocional mexicana
BDMTM // FMIM // mazahua // Apio  

Flora Flora Medicinal Indígena de México // mazahua

[ Información general ] [ Nombres en lengua indígena ] [ Nombres en español ] [ Nombres botánicos ]

[ Créditos ]  
 

FLORA MEDICINAL MAZAHUA DEL MUNICIPIO DE SAN FELIPE DEL PROGRESO, ESTADO DE MÉXICO

NRRANA/ NA JO'O ÑIE/CHE NU I JÑATRJO NU TZ'AA A ÑIÑI, ÑE ZU/MI


Apio, Apio
./plantas/apiumgrveolens.jpg

Apio

nu fiño edyi jñinte an, nu za'a pesi a ñinu/, nu xi chevi nu cilantro a ninu/ na xu/ru/, nu nrrama na tr'oxu/, ts'ike ne xu/ru/, pese ma mayo tese kja ngumu/, kja gomu o maceta na pa'a.

Jango pese. Boncherre, Xamigue, Apium g Niche, Calvario Carme.

Pjeco na jo'o, paja, ts'ifeme xitzi, ku/xfeme nu ts'itri ne u/feme u/ nrrodye.

paja. tsifeme xitzi, ku/xfeme, ra uni ra siji nu ts'itri, ra mbanu/ ñe nu manzanilla, nguekua ra dagu/, ma ne ra xitzi me na jo'o, ma bu/bu/ manzanilla ra si nase, ga kanu ra siji ma pesi u/feme u/nrrodye: ra dya/tra/ji na nie/che ra chamba/ji arnica ne vaselina na troxu/, ma jio ra cham ba/ji nrrodye tzonu/.

Jango va e/ nu nguijeme. ma unu/ paja, kerne xitzi nu ts'ifeme (chevi pesi paja a mbo'o).

Pjeco xi ne ra mbaraji. xi na jo'o ra siji.

Apio

Hierba de 80 cm, tallo con esquinitas. Hojas parecidas a las del cilantro, chinita. Flor blanca, chiquita y chinita, sale en mayo. Crece sólo en las casas, ya sea en el suelo o en macetas. Calidad caliente.

Localización geográfica regional. San Jerónimo Bonchete, San Miguel la Labor, Santa Ana Nichi, Calvario del Carmen.

Uso medicinal. Calentura, barriguita abotigada, cólico: se da a tomar a los niños, hervido con manzanilla, hasta que se les baje. Cuando se quiere abotigar con eso le obedece o cura. Si no hay manzanilla se toma solo, al igual que para el dolor de estómago. Dolor de huesos: se prepara en pomada junto con árnica y vaselina blanca; en ocasiones añaden hueso de aguacate (V. reuma).

Causas y síntomas de la enfermedad. Después que les da calentura, le queda abotigada la barriguita, como si tuvieran calentura dentro de ella.

Otros datos. Es comestible.