Izote
![]() |
|
![]() |
BDMTM // FMIM // popoloca // Izote |
Flora Medicinal Indígena de México //
popoloca
[ Información general ] [ Nombres en lengua indígena ] [ Nombres en español ] [ Nombres botánicos ] FLORA MEDICINAL POPOLOCA DE SAN MARCOS TLACOYALCO Y SAN JUAN ATZINGO, PUEBLA
Ntaxha'o, Izote
Yucca periculosa Baker
Ntaxha'o Ntaxha'o ji'i na dangui nta na'o m ko je'tu ruthee nta, chunda tsje chaa nta ko kaxha'o na xhaa kuchio yao, tsjo'e ka di'i tsjoxha'o ruayuatsjo, duan tsjo kunithjao ná'onxi ko kunithjao inkjaúnxi. Ntaxhao ji'i na jii nta ngoíxi rajna. Kaxhein chjaxi nunde. Ndo Juan Chasen Ndanchin. Kaxhein dunda xhuan. Thii ndatsjon: Díncheni ñaon ka, ji'i ña ka dachrje'e chaan ka, dénina ndee dikíathe ngaxi'i ndatsjon o xhuthe ka létsio, en ná kuarto xhatuchuanxi jinda, detsing'e na'o gotáchjan nde'e ndaxiji ko de'e ndatsjo suanda nda ni ndi'a a ncha'o; tuntjao ri'o chjon ko dejee ndatsjo. Ke'e tuénxi ko kaxhein tunu'eni. Thii ndatsjo: Are tsíndani dikiathe jinda ndatsjo o kaxinenno. Inaa jichrúnga. Jii yoo ntaxha'o ná nta kaxhao jno ko inaa nta kúxhanta ko kayuinta xhuan nta. Tsjo xhaó jií nnénxini ndajnakojúja. Izote Árbol de 5 m, tronco liso, a veces tiene ramas. Hojas delgadas y largas, parecidas a la vaina (machete), la punta tiene como una espina, las orillas son filosas y cortan. Flor blanca verdosa se da de mayo a junio. Crece en toda la comunidad. Localización geográfica regional. San Juan Atzingo. Uso medicinal. Dolor de oídos: se machaca el cucuyo (lo tierno de donde van naciendo las hojas) y se ponen dos gotas en el oído o se hierve el cucuyo en un cuarto de litro de agua, se le ponen cinco gotas de alcohol y se pone en el oído un chorrito de agua tibia, se hace dos o tres veces al día, se humedece un algodón y se tapa el oído. Causas y síntomas de la enfermedad. Dolor de oídos: a veces al bañarse entra agua al oído o alguna basura, duele mucho Otros datos. Hay dos tipos de izote, el pachón y el delgado; los dos sirven. La flor se come con salsa y huevo. |
|
|
Biblioteca digital con fines de investigación y divulgación. No tiene la intención de ofrecer prescripciones médicas. El uso que se dé a la información contenida en este sitio es responsabilidad estricta del lector. Los conocimientos y la información original de esta publicación son de origen y creación colectiva, sus poseedores y recreadores son los pueblos indígenas de México, por lo que deben seguir siendo colectivos y, en consecuencia, está prohibida toda apropiación privada. 2009 © D.R. Biblioteca Digital de la Medicina Tradicional Mexicana. Hecho en México www.velvet.unam.mx |
|
![]() | |